Η ύψιστη τιμητική διάκριση του Ισραήλ, γνωστή ως «Δίκαιοι των Εθνών», απονεμήθηκε σε ηλικιωμένο ελληνικό ζευγάρι για τη γενναιότητα και την ανθρωπιά που επέδειξε κατά τη διάρκεια της ναζιστικής Κατοχής. Την τιμητική διάκριση παρέλαβαν οι Ηλίας και Μαρία Μαχαίρα, οι οποίοι είχαν συμβάλει καθοριστικά στη σωτηρία της εβραϊκής οικογένειας Βενιζέλου από την Καρδίτσα το 1943. Η τελετή απονομής πραγματοποιήθηκε από την πρέσβη του Ισραήλ στην Ελλάδα.
Η φιλοξενία και η βοήθεια στον Αμάραντο
Ο τίτλος απονέμεται από το ίδρυμα Γιαντ Βασέμ σε μη Εβραίους που διακινδύνευσαν τη ζωή τους για να προστατεύσουν συνανθρώπους τους την περίοδο του Ολοκαυτώματος. Όπως επισημάνθηκε κατά την εκδήλωση, το 1943 οι Ναζί εισέβαλαν στην Καρδίτσα, αναγκάζοντας την οικογένεια Βενιζέλου να αναζητήσει ασφαλές καταφύγιο. Μετά από ένα επικίνδυνο ταξίδι, η οικογένεια έφτασε στο ορεινό χωριό Μαστοριάνη, τον σημερινό Αμάραντο.
Εκεί, ο Ηλίας και η Μαρία Μαχαίρα, νεόνυμφοι τότε, φιλοξένησαν την οικογένεια Βενιζέλου στο σπίτι τους για επτά ολόκληρους μήνες. Πέρα από την προστασία, ο Ηλίας Μαχαίρας φρόντιζε να μεταφέρει εμπορεύματα ώστε ο πατέρας της εβραϊκής οικογένειας να μπορεί να εργάζεται και να εξασφαλίζει εισόδημα, διατηρώντας την αξιοπρέπειά του σε μια δύσκολη περίοδο.
Η στάση της τοπικής κοινωνίας
Κατά τη διάρκεια της ομιλίας της, η πρέσβης του Ισραήλ υπογράμμισε ότι η προστασία δεν περιορίστηκε αποκλειστικά στο ζευγάρι, καθώς συνολικά 82 Εβραίοι βρήκαν καταφύγιο στο ίδιο χωριό. Οι κάτοικοι της περιοχής γνώριζαν την παρουσία τους και επέλεξαν να μην τους κατήγγειλαν στις κατοχικές αρχές, επιδεικνύοντας αλληλεγγύη.
Στην τελετή παρευρέθηκε και ο Βίκτωρ Βενιζέλου, ο οποίος ήταν παιδί όταν η οικογένειά του διασώθηκε από τους Μαχαίρη. Ο ίδιος διετέλεσε αργότερα πρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Καρδίτσας και συνέβαλε το 2017 στη δημιουργία σχετικού μνημείου στον Αμάραντο, τιμώντας τη μνήμη όσων βοήθησαν τους διωκόμενους.
