Από την 1η Απριλίου 2028, οι ιδιοκτήτες ηλεκτρικών αυτοκινήτων στη Μεγάλη Βρετανία θα πληρώνουν επιπλέον φόρο ανάλογα με την απόσταση που διανύουν, σύμφωνα με νέο σύστημα που ανακοίνωσε η βρετανική κυβέρνηση στο πλαίσιο του προϋπολογισμού. Η επιβάρυνση θα είναι 3 πένες (περίπου 0,022 ευρώ) για κάθε μίλι που διανύουν τα αμιγώς ηλεκτρικά αυτοκίνητα και τα μοντέλα κυψελών καυσίμου, ενώ για τα plug-in υβριδικά η χρέωση θα είναι μειωμένη κατά 50%, δηλαδή 1,5 πέννα ανά μίλι (0,011 ευρώ ανά χιλιόμετρο).
Το νέο σύστημα προβλέπει τη δημιουργία μιας ψηφιακής πλατφόρμας με την ονομασία eVED Connect, η οποία θα αξιοποιεί τη σύνδεση στο διαδίκτυο των ηλεκτρικών οχημάτων για την αυτόματη αποστολή των συνολικών χιλιομέτρων στις αρμόδιες υπηρεσίες. Η συμμετοχή σε αυτή τη διαδικασία θα είναι προαιρετική, ενώ όσοι ιδιοκτήτες δεν επιθυμούν την αυτόματη διαβίβαση των στοιχείων θα μπορούν να δηλώνουν χειροκίνητα την ένδειξη του χιλιομετρητή.
Πώς θα υπολογίζεται ο φόρος
Οι ιδιοκτήτες θα δηλώνουν αρχικά την εκτιμώμενη ετήσια απόσταση που πρόκειται να διανύσουν, βάσει της οποίας θα υπολογίζεται η αρχική φορολογική επιβάρυνση. Κατά την ανανέωση των ετήσιων τελών θα καταχωρίζονται τόσο τα πραγματικά χιλιόμετρα όσο και η πρόβλεψη για την επόμενη περίοδο. Στο τέλος κάθε φορολογικού έτους θα γίνεται σύγκριση μεταξύ της εκτιμώμενης και της πραγματικής απόστασης: αν το αυτοκίνητο έχει διανύσει περισσότερα χιλιόμετρα, ο ιδιοκτήτης θα πληρώνει τη διαφορά, ενώ αν έχει κινηθεί λιγότερο, το επιπλέον ποσό θα επιστρέφεται ή θα συμψηφίζεται με μελλοντικές οφειλές.
Για την επαλήθευση των στοιχείων θα αξιοποιούνται και οι ενδείξεις του χιλιομετρητή κατά τον υποχρεωτικό τεχνικό έλεγχο MOT (αντίστοιχο του ελληνικού ΚΤΕΟ). Μέχρι το 2030 προβλέπεται να δημιουργηθεί ένα αυτοματοποιημένο σύστημα επιστροφών για περιπτώσεις όπως η πώληση ενός αυτοκινήτου μέσα στη φορολογική περίοδο.
Δεν προβλέπεται υποχρεωτική παρακολούθηση μέσω GPS. Οι αρχές θα χρειάζονται αποκλειστικά τον συνολικό αριθμό των χιλιομέτρων και όχι πληροφορίες για τις διαδρομές ή τις τοποθεσίες του οχήματος. Πάντως, παραμένουν αδιευκρίνιστες ορισμένες τεχνικές λεπτομέρειες, όπως ο χρόνος διάθεσης της πλατφόρμας eVED Connect και ο τρόπος διασύνδεσής της με τα διαφορετικά συστήματα των κατασκευαστών.
Ποσά και εκτιμήσεις
Με βάση τις προβλέψεις, ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο που διανύει 10.000 χιλιόμετρα ετησίως θα επιβαρύνεται με 186 λίρες (περίπου 222 ευρώ), ενώ για 15.000 χιλιόμετρα η χρέωση θα φτάνει τις 280 λίρες (334 ευρώ). Στα 20.000 χιλιόμετρα, ο ετήσιος φόρος θα ανέρχεται σε 373 λίρες, δηλαδή περίπου 445 ευρώ. Για τα plug-in υβριδικά μοντέλα τα αντίστοιχα ποσά θα είναι 93, 140 και 187 λίρες (112, 168 και 224 ευρώ). Η βρετανική κυβέρνηση υπολογίζει ότι η μέση ετήσια απόσταση που διανύουν τα αυτοκίνητα θα διαμορφωθεί στα περίπου 12.900 χιλιόμετρα, κάτι που μεταφράζεται σε πρόσθετη επιβάρυνση περίπου 240 λιρών τον χρόνο (288 ευρώ) για ένα αμιγώς ηλεκτρικό μοντέλο.
Κατά το πρώτο φορολογικό έτος εφαρμογής του μέτρου (2028-2029) εκτιμάται ότι θα επηρεαστούν περίπου 5,6 εκατομμύρια οχήματα και τα έσοδα αναμένεται να φτάσουν τα 1,115 δισ. λίρες (περίπου 1,33 δισ. ευρώ). Για το 2029-2030 προβλέπονται 1,45 δισ. λίρες, ενώ έως το 2031-2032 τα ετήσια έσοδα αναμένεται να ξεπεράσουν τα 2,28 δισ. λίρες.
Το μέτρο θα αφορά αποκλειστικά επιβατικά αυτοκίνητα, καθώς εξαιρούνται τα επαγγελματικά οχήματα, τα φορτηγά, τα λεωφορεία και οι μοτοσικλέτες, όπως και τα full υβριδικά που δεν διαθέτουν δυνατότητα εξωτερικής φόρτισης. Δεν θα επιβαρύνονται ούτε τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα με ξένες πινακίδες που βρίσκονται προσωρινά στη χώρα.
Η νέα φορολόγηση αποσκοπεί στην αναπλήρωση των εσόδων που χάνει σταδιακά το βρετανικό κράτος από τους φόρους κατανάλωσης καυσίμων, καθώς η εξάπλωση της ηλεκτροκίνησης περιορίζει τα έσοδα από τη βενζίνη και το πετρέλαιο κίνησης. Η πρωτοβουλία αυτή παρουσιάζει ενδιαφέρον και για άλλες ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, καθώς συνδέει τα φορολογικά έσοδα με τη χρήση του οδικού δικτύου αντί με την κατανάλωση καυσίμου.