Σε ολόκληρο τον κόσμο, οι γυναίκες έχουν μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής από τους άνδρες, μια διαφορά που συχνά αποδίδεται σε παράγοντες όπως η πιο υγιεινή διατροφή και η φροντίδα της υγείας. Ωστόσο, νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science Advances προσφέρει μια επιπλέον εξήγηση με βαθύτερες ρίζες στην ίδια την εξελικτική ιστορία των ειδών.
Όπως δείχνει η έρευνα, η οποία εξέτασε 1.176 είδη ζώων και πτηνών στην άγρια φύση και σε ζωολογικούς κήπους, το χάσμα στη διάρκεια ζωής δεν αποτελεί αποκλειστικά ανθρώπινο χαρακτηριστικό. Στο 72% των ειδών θηλαστικών, τα θηλυκά ζούσαν περισσότερο από τα αρσενικά, με μέσο πλεονέκτημα 12%, ενώ στα πτηνά συνήθως συνέβαινε το αντίστροφο.
Ο ρόλος των χρωμοσωμάτων και της εξέλιξης
Οι διαφορές στα φυλετικά χρωμοσώματα θα μπορούσαν να εξηγούν μέρος αυτού του χάσματος. Στα θηλαστικά, τα θηλυκά διαθέτουν δύο χρωμοσώματα Χ, κάτι που ενδέχεται να τους προσφέρει προστασία από επιβλαβείς γενετικές μεταλλάξεις σε σύγκριση με τα αρσενικά που έχουν ένα Χ και ένα Υ. Στα πτηνά η εικόνα αντιστρέφεται, καθώς τα αρσενικά διαθέτουν δύο ίδια φυλετικά χρωμοσώματα.
Ωστόσο, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι τα χρωμοσώματα δεν εξηγούν τα πάντα. Όπως ανέφερε η επικεφαλής της μελέτης Johanna Stärk από το Ινστιτούτο Max Planck στη Γερμανία, ορισμένα είδη παρουσίασαν το αντίθετο από το αναμενόμενο μοτίβο, καθώς σε πολλά αρπακτικά πτηνά τα θηλυκά είναι μεγαλύτερα και μακροβιότερα.
Πολλαπλοί παράγοντες διαμορφώνουν το χάσμα
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι διαφορές στη μακροζωία διαμορφώνονται από έναν συνδυασμό γενετικών διαφορών, στρατηγικών φυλετικής επιλογής, της φροντίδας των απογόνων και του περιβάλλοντος. Συνολικά, το χάσμα στη διάρκεια ζωής ήταν μικρότερο στα μονογαμικά είδη, ενώ τα αρσενικά έτειναν να πεθαίνουν νωρίτερα στα είδη με πολλαπλά ταυτόχρονα ζευγαρώματα.
Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι οι γυναίκες ενδέχεται να συνεχίσουν να ζουν περισσότερο από τους άνδρες ακόμη και αν βελτιωθούν περαιτέρω οι συνθήκες διαβίωσης και η ιατρική περίθαλψη. «Τουλάχιστον όσον αφορά τις διαφορές μεταξύ των φύλων στην επιβίωση, το είδος μας δεν είναι μοναδικό», καταλήγουν οι ερευνητές.
