Tech

LOTUS: Το ελληνικό drone με μητρικό αεροσκάφος και μικρά drones – Πού βρίσκεται το πρόγραμμα

Το ελληνικής ηγεσίας μη επανδρωμένο σύστημα LOTUS προβλέπει μητρικό αεροσκάφος που εκτοξεύει μικρότερα drones, με χρηματοδότηση από την ΕΕ και συμμετοχή 11 εταίρων.

LOTUS: Το ελληνικό drone με μητρικό αεροσκάφος και μικρά drones – Πού βρίσκεται το πρόγραμμα
Φωτογραφία: Akis Papadopoulos / CC BY-SA 4.0 / Wikimedia Commons

Το ελληνικής ηγεσίας μη επανδρωμένο σύστημα LOTUS (Low Observable Tactical Unmanned Air System) βρίσκεται σε φάση ανάπτυξης, με σχεδιασμό που περιλαμβάνει μητρικό αεροσκάφος ικανό να μεταφέρει και να εκτοξεύει μικρότερα drones. Το πρόγραμμα συντονίζει η Intracom Defense, σε κοινοπραξία 11 εταίρων από Ελλάδα, Κύπρο, Ισπανία και Ολλανδία.

Τι προβλέπει ο σχεδιασμός του LOTUS

Στον πυρήνα του συστήματος βρίσκεται ένα μητρικό UAV εξοπλισμένο με αισθητήρες συλλογής πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης. Το σχέδιο προβλέπει ότι θα μεταφέρει μικρότερα drones με αναδιπλούμενες πτέρυγες, τα οποία θα εκτοξεύονται από σωλήνες. Με αυτόν τον τρόπο, το μητρικό αεροσκάφος μπορεί να παραμένει σε ασφαλή απόσταση από μια απειλή, ενώ τα μικρότερα μέσα αναλαμβάνουν την εγγύτερη παρατήρηση.

Η επεξεργασία των δεδομένων προβλέπεται να γίνεται επί του αεροσκάφους για εντοπισμό, αναγνώριση και ταξινόμηση στόχων. Παράλληλα, ο σχεδιασμός περιλαμβάνει επίγειο σταθμό ελέγχου με ενσωματωμένες απαιτήσεις κυβερνοασφάλειας. Η χρήση τεχνητής νοημοσύνης, οι ασφαλείς επικοινωνίες και η αυτοπροστασία αποτελούν βασικούς άξονες ανάπτυξης.

Η χαμηλή παρατηρησιμότητα του συστήματος αποσκοπεί στη μείωση της πιθανότητας εντοπισμού, αλλά, όπως σημειώνεται, δεν συνεπάγεται πλήρη αδυναμία εντοπισμού από αντίπαλα συστήματα. Η αποτελεσματικότητά της εξαρτάται από τη σχεδίαση, τους αισθητήρες του αντιπάλου και τις συνθήκες της αποστολής.

Χρηματοδότηση και εξέλιξη του προγράμματος

Ο αρχικός προϋπολογισμός του LOTUS ορίστηκε στα 9,698 εκατ. ευρώ, με μέγιστη συνεισφορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης 8,779 εκατ. ευρώ. Η χρηματοδότηση καλύπτει μελέτη, σχεδίαση, πρωτότυπα και δοκιμές του συστήματος. Στην ελληνική συμμετοχή περιλαμβάνονται, πέρα από την Intracom Defense, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, το Πανεπιστήμιο Πατρών, η ALTUS, η CFT και το Εργοστάσιο Τηλεπικοινωνιακών και Ηλεκτρονικών Μέσων της Πολεμικής Αεροπορίας.

Η επόμενη φάση συνδέεται με το ευρωπαϊκό πρόγραμμα ACTUS, το οποίο καλύπτει την εξέλιξη των LOTUS και PATROLLER. Στις 3 Φεβρουαρίου 2025, η Intracom Defense ανακοίνωσε συμφωνία ευρωπαϊκής επιχορήγησης 42 εκατ. ευρώ, με το συνολικό εκτιμώμενο κόστος του ACTUS να ανέρχεται σε 59,494 εκατ. ευρώ. Το ελληνικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας έχει αναλάβει ρόλο διαχείρισης του προγράμματος.

Το ACTUS ξεκίνησε την 1η Δεκεμβρίου 2024 με διάρκεια 48 μηνών, οπότε ο προγραμματισμός εκτείνεται έως τα τέλη του 2028. Περιλαμβάνει ανάπτυξη προηγμένων δυνατοτήτων, πρωτότυπα, δοκιμές και πιστοποίηση. Το χρονοδιάγραμμα αφορά αυτές τις εργασίες και δεν αποτελεί ανακοίνωση ημερομηνίας παράδοσης του LOTUS στις Ένοπλες Δυνάμεις.

Στις 25 Ιουνίου 2026 πραγματοποιήθηκε στο Ελσίνκι η τέταρτη γενική συνέλευση της κοινοπραξίας, με οικοδεσπότη την Patria, όπου αξιολογήθηκε η πρώτη περίοδος του ACTUS και εξετάστηκαν οι επόμενες εργασίες ανάπτυξης, πρωτοτύπων και δοκιμών. Στους στόχους του ACTUS περιλαμβάνονται μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε δύσκολες συνθήκες, βελτιωμένη αυτονομία, προστασία επικοινωνιών και ασφαλής ενσωμάτωση οπλισμού.

Όπως επισημαίνεται, η Intracom Defense παραμένει ελληνική εταιρεία με δραστηριότητα στην Ελλάδα, ενώ από τον Ιούνιο του 2023 έχει περάσει στον έλεγχο της Israel Aerospace Industries. Ο χαρακτηρισμός «ελληνικό» για το LOTUS αφορά την ηγεσία της ανάπτυξης και τη σημαντική εγχώρια συμμετοχή σε μια διεθνή συνεργασία.

Σύγκριση με το Searcher Mk II-J της Ισπανίας

Το Searcher Mk II-J είναι κατασκευής της ισραηλινής IAI και χρησιμοποιείται από τον ισπανικό Στρατό Ξηράς μέσω του συστήματος PASI. Σύμφωνα με δημοσιευμένο τεχνικό δελτίο, το Mk II-J έχει μέγιστη ταχύτητα 170 κόμβων (περίπου 315 χλμ./ώρα), επιχειρησιακή οροφή 19.000 ποδών (περίπου 5.791 μέτρα) και αυτονομία 12 ωρών. Το μέγιστο βάρος απογείωσης είναι 427 κιλά, το ωφέλιμο φορτίο 100 κιλά και η εμβέλεια 250 χιλιόμετρα.

Το LOTUS βρίσκεται σε διαφορετικό στάδιο ωριμότητας, χωρίς αντίστοιχο πλήρες δελτίο επιδόσεων που να επιτρέπει ασφαλή αριθμητική αντιπαραβολή. Η ολοκλήρωση των δοκιμών και της πιστοποίησης θα καθορίσει την αξιολόγησή του. Παράλληλα, η Ισπανία αναπτύσσει το νεότερο U850 SIRTAP της Airbus, με προβλεπόμενη παραμονή άνω των 20 ωρών, με τις πρώτες παραδόσεις να προγραμματίζονται για το 2028.

Για την Ελλάδα, η αξία του LOTUS θα κριθεί στην ποιότητα της πληροφορίας που θα παραδίδει και στην αξιοπιστία του. Η επιτήρηση στο Αιγαίο απαιτεί αντοχή στον χρόνο, λειτουργικές επικοινωνίες και γρήγορη αξιοποίηση της εικόνας από τις αρμόδιες μονάδες. Η εγχώρια συμμετοχή στη σχεδίαση δημιουργεί δυνατότητα προσαρμογών και μελλοντικών αναβαθμίσεων, με το επόμενο βήμα να είναι η μετατροπή της τεχνογνωσίας σε πιστοποιημένο σύστημα.