Στις 11 Νοεμβρίου η αμερικανική εταιρεία Shield AI ανακοίνωσε νέα παραγγελία μη επανδρωμένων αεροχημάτων V-BAT για τον Ελληνικό Στρατό και το Πολεμικό Ναυτικό. Η προμήθεια γίνεται μέσω του Οργανισμού Υποστήριξης και Προμηθειών του ΝΑΤΟ (NSPA) και περιλαμβάνει ανταλλακτικά, εκπαίδευση, επίγειο εξοπλισμό και μακροχρόνια τεχνική υποστήριξη. Τα αεροσκάφη θα χρησιμοποιηθούν για συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση τόσο στη στεριά όσο και στη θάλασσα.
Χαρακτηριστικά του V-BAT
Το V-BAT διαθέτει έλικα μέσα σε δακτυλιοειδή αγωγό, που του επιτρέπει να απογειώνεται και να προσγειώνεται κατακόρυφα χωρίς αεροδιάδρομο. Στη συνέχεια εκτελεί την αποστολή του σε οριζόντια πτήση με αυτονομία που ξεπερνά τις 12 ώρες. Σύμφωνα με την κατασκευάστρια, έχει εκπέτασμα 3,8 μέτρων, ύψος 2,9 μέτρων σε κατακόρυφη θέση, μέγιστο βάρος απογείωσης 75 κιλών και ωφέλιμο φορτίο έως 18,1 κιλά. Χρησιμοποιεί κινητήρα καυσίμου JP-5 και μπορεί να αναπτυχθεί από δύο άτομα σε λιγότερο από 30 λεπτά, ενώ συσκευασμένο μεταφέρεται σε pick-up ή ελικόπτερο Black Hawk.
Η πρακτική αξία για την Ελλάδα έγκειται στη δυνατότητα ανάπτυξης από νησιά, ακτές και πλοία με περιορισμένες υποδομές. Ο περιφερειακός διευθυντής της Shield AI, James Lythgoe, συνέδεσε την επιλογή με τις ιδιαίτερες ανάγκες του Αιγαίου. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα θαλάσσιας χρήσης καταγράφηκε φέτος στη Μεσόγειο, όταν δύο V-BAT επιχείρησαν από το ιταλικό περιπολικό Dattilo στο πλαίσιο πιλοτικού προγράμματος της Frontex, συμπληρώνοντας 150 ώρες πτήσης σε 19 ημέρες και εντοπίζοντας μικρό φουσκωτό σε επίδειξη έρευνας και διάσωσης.
Ιστορικό και συνεργασίες
Η παρουσία των V-BAT στην Ελλάδα ξεκίνησε τον Μάιο του 2025, όταν παραδόθηκαν τα πρώτα δύο συστήματα (τέσσερα αεροσκάφη) μέσω δωρεάς του Αθανάσιου Κ. Λασκαρίδη, αξίας έως 5,75 εκατ. ευρώ. Τον Ιούνιο του 2026 ανακοινώθηκε επέκταση του στόλου, η οποία εγκρίθηκε από την αρμόδια επιτροπή της Βουλής. Τον Ιούλιο το ΚΥΣΕΑ ενεργοποίησε πρόγραμμα αγοράς δέκα επιπλέον συστημάτων. Σύμφωνα με στοιχεία που είχαν δημοσιοποιηθεί τον Ιούνιο, ο προϋπολογισμός ανέρχεται σε 71 εκατ. ευρώ, με τετραετή υλοποίηση και διετή υποστήριξη, αν και οι τελικοί όροι της σύμβασης του Νοεμβρίου δεν έχουν επιβεβαιωθεί. Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας συνέδεσε το πρόγραμμα με τη δικτυοκεντρική επιτήρηση του Αιγαίου και του Έβρου, αναφέροντας και τη δυνατότητα μεταφοράς οπλικών συστημάτων σε επόμενη φάση.
Παράλληλα, η Shield AI έχει ανοίξει γραφείο στην Αθήνα και έχει υπογράψει μνημόνια συνεργασίας με ελληνικές εταιρείες, όπως τον EFA GROUP για λογισμικό αυτονομίας, την ALTUS-LSA για ενσωμάτωση οπλικού συστήματος και τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ για το υπό ανάπτυξη αεροσκάφος X-BAT. Στο ιστορικό του συστήματος καταγράφεται και περιστατικό ασφάλειας: τον Μάιο του 2026 στέλεχος του ρουμανικού Ναυτικού τραυματίστηκε σοβαρά κατά τη διάρκεια εκπαίδευσης με V-BAT στις ΗΠΑ, με την εταιρεία να αποδίδει το συμβάν σε παραβίαση διαδικασιών.
Η νέα παραγγελία εντάσσεται στο πλαίσιο της σύμπραξης UAS Support Partnership, με την Ελλάδα να διατηρεί την κυριότητα και τον έλεγχο των συστημάτων. Ο ακριβής αριθμός των αεροσκαφών, το τίμημα και το χρονοδιάγραμμα παραδόσεων δεν έχουν δημοσιοποιηθεί. Η αποτελεσματικότητα του προγράμματος θα κριθεί από την ταχύτητα παράδοσης, τη διαθεσιμότητα και την υποστήριξη, ώστε η επιτήρηση να μεταφραστεί σε επιχειρησιακή εικόνα που φτάνει εγκαίρως στα κέντρα επιχειρήσεων.
