Σε νέα φάση εισέρχεται το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου Great Sea Interconnector (GSI), καθώς, παρότι το γεωπολιτικό σκέλος βαίνει προς επίλυση, παραμένει μια σειρά από οικονομικές εκκρεμότητες ανάμεσα σε Αθήνα και Λευκωσία. Η διεξαγωγή των βυθομετρικών ερευνών από το γαλλικό πλοίο αποτελεί ένα σημαντικό βήμα, ωστόσο η πορεία προς την ολοκλήρωση του έργου περιλαμβάνει σύνθετες διαπραγματεύσεις για τη βιωσιμότητα και το κόστος.
Κατά την προηγούμενη διετία καταγράφηκαν σημαντικές διαφορές μεταξύ των δύο κυβερνήσεων σχετικά με την εμπορική βιωσιμότητα του έργου και τη συνολική επιβάρυνση των κρατών και των καταναλωτών. Σε πρώτη φάση, η Λευκωσία καλείται να προχωρήσει στην καθυστερημένη πληρωμή ύψους 25 εκατ. ευρώ προς την κοινοπραξία του GSI για το προηγούμενο έτος, διαδικασία που είχε συνδεθεί με την έναρξη των ερευνών.
Οι οικονομικές εκκρεμότητες και ο προϋπολογισμός
Το πιο περίπλοκο ζήτημα αφορά το ενδεχόμενο αναθεώρησης του συνολικού προϋπολογισμού του GSI, ο οποίος είχε αρχικά προσδιοριστεί στα 1,9 δισ. ευρώ. Από το ποσό αυτό, τα 657 εκατ. ευρώ αφορούν ευρωπαϊκά κεφάλαια, 440 εκατ. ευρώ αναλογούν στην Ελλάδα και 749 εκατ. ευρώ στην Κύπρο, ενώ στελέχη της κυπριακής κυβέρνησης εκτιμούν ότι το πραγματικό κόστος ενδέχεται να είναι υψηλότερο.
Μια πρώτη εικόνα για τα οικονομικά δεδομένα αναμένεται να δώσει νέα μελέτη της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ), η οποία θα παρουσιαστεί έως τα τέλη του έτους έπειτα από κοινό αίτημα των δύο χωρών. Από την πλευρά της, η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας της Κύπρου (ΡΑΕΚ) έχει εκφράσει επιφυλάξεις, επισημαίνοντας ότι στο αρχικό ποσό δεν περιλαμβάνονται οι λειτουργικές δαπάνες και φέρνοντας ως παράδειγμα την αυξημένη τελική δαπάνη της διασύνδεσης Αττικής – Κρήτης.
Οι παράγοντες της αγοράς και το χρονοδιάγραμμα
Παράλληλα, η Κύπρος έχει ζητήσει λεπτομέρειες για τη συμφωνία εισόδου της γαλλικής Meridiam στο μετοχικό σχήμα, ενώ ο ΑΔΜΗΕ διατηρεί την τεχνική ηγεσία υπογραμμίζοντας τα πολλαπλά ενεργειακά οφέλη του καλωδίου. Σημειώνεται ότι τα τελευταία χρόνια καταγράφεται αύξηση στο κόστος της εφοδιαστικής αλυσίδας και των εργολαβικών εργασιών σε ενεργειακά έργα.
Οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις προβάλλονται ως μέσο εξομάλυνσης των τιμών ενέργειας εν μέσω της κρίσης, όμως η σύνθετη εξίσωση απαιτεί εντατικές διαπραγματεύσεις. Στόχος παραμένει η διευθέτηση όλων των ανοιχτών μετώπων ώστε το έργο να ολοκληρωθεί έως το 2031.
