Σε κλίμα έντονου διαλόγου, οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνεδριάζουν στο Ecofin στις Βρυξέλλες, επιχειρώντας να βρουν κοινό τόπο για τη φορολόγηση των καπνικών προϊόντων. Στο τραπέζι βρίσκεται νέα συμβιβαστική πρόταση, ωστόσο οι διαφορές μεταξύ των κρατών-μελών παραμένουν μεγάλες, με βασικές ανησυχίες τον φόβο μεγάλων ανατιμήσεων και την έξαρση του λαθρεμπορίου.
Η αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που παρουσιάστηκε τον Ιούλιο του 2025, προβλέπει αύξηση του ελάχιστου ειδικού φόρου στα τσιγάρα από 90 σε 215 ευρώ ανά 1.000 τεμάχια, δηλαδή κατά περίπου 139%. Παράλληλα, το πλαίσιο επεκτείνεται στα θερμαινόμενα προϊόντα καπνού, στα υγρά αναπλήρωσης ηλεκτρονικών τσιγάρων και στα σακουλάκια νικοτίνης, με στόχο την προστασία της δημόσιας υγείας και τον περιορισμό των φορολογικών αποκλίσεων μεταξύ των χωρών.
Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες που ζητούν μικρότερες αυξήσεις των ειδικών φόρων κατανάλωσης και μεγαλύτερα χρονικά περιθώρια προσαρμογής. Στόχος είναι να αποφευχθούν απότομες επιβαρύνσεις για τους καταναλωτές και να αποτραπεί η αναζωπύρωση του παράνομου εμπορίου καπνού, το οποίο αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για τη νόμιμη αγορά και τα κρατικά έσοδα.
Η ελληνική θέση και οι προτάσεις για μετάθεση των αυξήσεων
Η Αθήνα επιδιώκει να μεταθέσει τις νέες φορολογικές επιβαρύνσεις αρκετά χρόνια αργότερα. Σύμφωνα με όσα έχει δηλώσει ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, στο συμβιβαστικό σχέδιο έχει περιληφθεί πρόβλεψη ώστε οι αυξήσεις για την Ελλάδα να εφαρμοστούν από το 2036, αντί για το 2028 που προέβλεπε η αρχική πρόταση της Κομισιόν.
Ανάλογες επιφυλάξεις εκφράζουν η Ιταλία και η Ρουμανία, επικαλούμενες τις επιπτώσεις στην κατανάλωση και στα δημόσια έσοδα. Στις συζητήσεις προβάλλεται επίσης το παράδειγμα της Γαλλίας, όπου τα παράνομα τσιγάρα αντιστοιχούσαν στο 41,4% της συνολικής κατανάλωσης το 2025, με τις εκτιμώμενες απώλειες εσόδων να φθάνουν τα 10,4 δισ. ευρώ.
