Το 1960, τρεις ερευνητές δημοσίευσαν μια μελέτη στο περιοδικό Science με τίτλο «Ημέρα της Κρίσης: Παρασκευή, 13 Νοεμβρίου 2026 μ.Χ.». Η έρευνα χρησιμοποίησε ένα μαθηματικό μοντέλο επιταχυνόμενης πληθυσμιακής αύξησης για να υπολογίσει πότε ο παγκόσμιος πληθυσμός θα προσέγγιζε θεωρητικά το άπειρο.
Η πρόβλεψη δεν σήμαινε ότι η ανθρωπότητα θα αντιμετώπιζε κυριολεκτικά την καταστροφή εκείνη την ημερομηνία, αλλά ανέδειξε τις ανησυχίες για την ανεξέλεγκτη αύξηση. Οι ερευνητές δημιούργησαν μια εξίσωση βασισμένη σε ιστορικές εκτιμήσεις άνω των 2.000 ετών, υπολογίζοντας την ημερομηνία στο 2026,87 με περιθώριο αβεβαιότητας περίπου 5,5 ετών.
Γιατί απέτυχε η μαθηματική πρόβλεψη
Τα μαθηματικά στάθηκαν, αλλά η βασική παραδοχή αποδείχθηκε λανθασμένη, σύμφωνα με ειδικούς που εξέτασαν το ζήτημα. Όπως επεσήμανε ο ανεξάρτητος ερευνητής Ίλια Νικίτιν, η εξίσωση έδινε περίπου 96 δισεκατομμύρια ανθρώπους για το 2025, την ώρα που ο πραγματικός αριθμός ήταν 8,2 δισεκατομμύρια.
Οι συντάκτες της αρχικής μελέτης υπέθεσαν ότι η ανάπτυξη θα συνέχιζε να επιταχύνεται επ’ αόριστον, χωρίς να προβλέψουν τη δημογραφική μετάβαση και τη μείωση της γονιμότητας καθώς οι κοινωνίες αλλάζουν. Σύμφωνα με τον Άρνολντ Πλατς, διευθύνοντα σύμβουλο της General Future Holding, μια καμπύλη που οδεύει προς το άπειρο λειτουργεί ως προειδοποίηση ότι η παραδοχή της απεριόριστης ανάπτυξης πρέπει να σπάσει.
Τα όρια των μοντέλων
Επιπλέον, ο Νικίτιν υποστηρίζει ότι το μέγεθος του πληθυσμού από μόνο του δεν μπορεί να προβλέψει το οικονομικό μέλλον μιας κοινωνίας. Παράγοντες όπως η συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό, η παραγωγικότητα και η μετανάστευση διαμορφώνουν την οικονομική ισχύ εξίσου με τον συνολικό αριθμό των κατοίκων.
Περισσότερες από έξι δεκαετίες αργότερα, η μελέτη υπενθύμιζε ότι τα ιστορικά δεδομένα δεν μπορούν να συνυπολογίσουν κάθε κοινωνική, τεχνολογική ή συμπεριφορική αλλαγή που διαμορφώνει το μέλλον. Τα μαθηματικά μοντέλα έχουν περιορισμούς όταν βασίζονται σε μελλοντικές προβολές χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τα φυσικά και κοινωνικά όρια.
