Ως παράνομο έκρινε το Ανώτατο Δικαστήριο τον τρόπο εφαρμογής των περιορισμών κυκλοφορίας σε Ζώνες Χαμηλών Εκπομπών, δημιουργώντας δεδομένα για την ακύρωση προστίμων και τη διεκδίκηση χρημάτων από χιλιάδες οδηγούς. Το ζήτημα αφορά περιορισμούς παρόμοιους με τον Δακτύλιο, όπου η πρόσβαση σε συγκεκριμένες περιοχές καθορίζεται από την ηλικία και την τεχνολογία των οχημάτων.
Στη Μαδρίτη, το Ανώτατο Δικαστήριο της ισπανικής πρωτεύουσας απέρριψε την προσφυγή του Δήμου και κατέστησε οριστική την απόφαση που ακυρώνει διατάξεις του δημοτικού κανονισμού. Σύμφωνα με τη δικαστική κρίση, η οικονομική μελέτη που συνόδευε την εφαρμογή των μέτρων ήταν ανεπαρκής, καθώς δεν είχε αξιολογηθεί επαρκώς η επιβάρυνση των οδηγών που δεν διέθεταν τα μέσα για την αντικατάσταση των παλαιότερων αυτοκινήτων τους.
Οικονομικό μέγεθος και αντιδράσεις
Σύμφωνα με στοιχεία της ισπανικής ένωσης οδηγών Automovilistas Europeos Asociados (AEA), από τον Σεπτέμβριο του 2021 έως τον Νοέμβριο του 2025 είχαν επιβληθεί 3.361.751 πρόστιμα συνολικής αξίας άνω των 650 εκατομμυρίων ευρώ για παραβάσεις πρόσβασης στις συγκεκριμένες ζώνες. Μετά τη δικαστική εξέλιξη, η AEA ζήτησε την ακύρωση των προστίμων και την επιστροφή των χρημάτων.
Ωστόσο, ο Δήμος Μαδρίτης ξεκαθάρισε ότι δεν θα προχωρήσει σε μαζικές επιστροφές χρημάτων για τα ποσά που έχουν ήδη εξοφληθεί. Οι οδηγοί που έχουν πληρώσει διατηρούν πάντως το δικαίωμα να κινηθούν νομικά κατά περίπτωση για να διεκδικήσουν την επιστροφή των χρημάτων τους.
Η περίπτωση της Μάλαγα
Μια διαφορετική εξέλιξη σημειώθηκε στη Μάλαγα, όπου το Ανώτατο Δικαστήριο της Ανδαλουσίας έκρινε ότι ο αντίστοιχος δημοτικός κανονισμός εισήγαγε αδικαιολόγητες διακρίσεις μεταξύ των οδηγών. Ο κανονισμός επέτρεπε την κυκλοφορία παλαιότερων αυτοκινήτων με τοπικές πινακίδες, επιβάλλοντας περιορισμούς σε οχήματα της ίδιας περιβαλλοντικής κατηγορίας από άλλες περιοχές.
Μετά την απόφαση αυτή, ο Δήμος της Μάλαγα ανακοίνωσε την επιστροφή περίπου 1,38 εκατομμυρίων ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 13.600 πρόστιμα που είχαν ήδη εισπραχθεί. Παράλληλα, ανεστάλη η διαδικασία για τα μη εξοφλημένα πρόστιμα, τα οποία προβλέπεται να ακυρωθούν.
