Σοβαρές προειδοποιήσεις για το δημογραφικό μέλλον της Ελλάδας περιλαμβάνει έρευνα του καθηγητή Δημογραφίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και διευθυντή του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών (ΙΔΕΜ), Βύρωνα Κοτζαμάνη. Σύμφωνα με τα στοιχεία, οι γεννήσεις στη χώρα αναμένεται να μειωθούν σε λιγότερες από 1,4 εκατομμύρια την επόμενη εικοσαετία (2027-2046), έναντι 1,8 εκατομμυρίων την προηγούμενη περίοδο 2007-2026.
Η πτωτική πορεία των γεννήσεων από το 1980
Όπως αναφέρει ο καθηγητής, οι γεννήσεις στην Ελλάδα μειώνονται σταθερά από τη δεκαετία του 1980. Μετά από μια τριακονταετία (1951-1980) κατά την οποία κυμαίνονταν γύρω στις 150.000 ετησίως κατά μέσο όρο, άρχισαν να μειώνονται, φτάνοντας τις 100.000 ετησίως τη δεκαετία του 1990. Ακολούθησε μια μικρή άνοδο τη δεκαετία του 2000, αλλά στη συνέχεια η πτωτική πορεία συνεχίστηκε, με τις γεννήσεις να υπολογίζονται σε 65.000 το 2026.
Ο κ. Κοτζαμάνης επισημαίνει ότι η μείωση αυτή δεν είναι πρόσφατο φαινόμενο, καθώς ήδη την περίοδο 1932-1940, με πολύ μικρότερο πληθυσμό, οι ετήσιες γεννήσεις ήταν κατά μέσο όρο 118.500, ενώ την τρέχουσα δεκαετία (2021-2030) δεν αναμένεται να ξεπεράσουν τις 700.000 συνολικά, έναντι 920.000 την περίοδο 2011-2020, καταγράφοντας μείωση 25%.
Γιατί η Ελλάδα υστερεί σε σχέση με τη Δυτική Ευρώπη
Σύμφωνα με την ανάλυση, ο περιορισμένος αριθμός παιδιών που κάνουν σήμερα τα ζευγάρια δεν αφορά μόνο την Ελλάδα αλλά όλες τις ανεπτυγμένες χώρες. Ωστόσο, η χώρα μας παρουσιάζει σημαντικές αποκλίσεις από τη Δυτική και Βόρεια Ευρώπη. Η μείωση του αριθμού των παιδιών ανά γυναίκα ξεκίνησε στην Ελλάδα πολύ αργότερα, μετά τα τέλη του 19ου αιώνα, και συνεχίζεται απρόσκοπτα. Οι γυναίκες που γεννήθηκαν το 1985 κάνουν λιγότερα από 1,5 παιδιά, ενώ εκείνες που γεννήθηκαν το 1930 έκαναν σχεδόν 2,3.
Ο αριθμός αυτός απέχει σημαντικά τόσο από τον επιθυμητό αριθμό παιδιών όσο και από το όριο των 2,07 παιδιών ανά γυναίκα που απαιτείται για την αναπλήρωση του πληθυσμού. Σε αντίθεση, σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες που έχουν δημιουργήσει ένα ευνοϊκό περιβάλλον για την οικογένεια, με περιορισμό των έμφυλων διακρίσεων και αποτελεσματικό κράτος πρόνοιας, οι γεννήσεις ανά γυναίκα κυμαίνονται μεταξύ 1,8 και 2,0.
Οι προβλέψεις για την επόμενη εικοσαετία
Ο καθηγητής καταλήγει ότι, αν και ο ρυθμός μείωσης των γυναικών ηλικίας 25-44 ετών θα επιβραδυνθεί τα επόμενα χρόνια, οι γεννήσεις την περίοδο 2027-2046 θα είναι λιγότερες από 1,4 εκατομμύρια, εφόσον δεν υπάρξει θετικό μεταναστευτικό ισοζύγιο. Μάλιστα, η επόμενη εικοσαετία θα είναι ακόμη πιο δύσκολη, καθώς σε ηλικία δημιουργίας οικογένειας θα φτάσουν όσοι γεννήθηκαν μεταξύ 2009 και 2026, περίοδο κατά την οποία οι γεννήσεις μειώθηκαν κατά 45%.
