Περισσότερα από 309.000 εκτάρια γης έχουν καθαριστεί από νάρκες και εκρηκτικά στο Αζερμπαϊτζάν από το 2020, στο πλαίσιο των επιχειρήσεων αποναρκοθέτησης στις περιοχές που είχαν αποτελέσει πεδία συγκρούσεων. Σύμφωνα με την εθνική υπηρεσία αποναρκοθέτησης της χώρας (ANAMA), κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων έχουν εξουδετερωθεί περίπου 69.000 νάρκες και σχεδόν 200.000 μη εκραγέντα πυρομαχικά. Παρά τις εργασίες που συνεχίζονται, μεγάλα τμήματα του εδάφους παραμένουν επικίνδυνα, εμποδίζοντας την επιστροφή των εκτοπισμένων οικογενειών στους οικισμούς τους.
Στον οικισμό Ασάγκι Αμπντουραχμανλί, στην περιοχή Φουζουλί, η Αφσάνα Μπαϊράμοβα εργάζεται καθημερινά μαζί με τον Ρόκι, έναν ειδικά εκπαιδευμένο βελγικό ποιμενικό Μαλινουά από την Κροατία. Η περιοχή εξακολουθεί να είναι βαριά μολυσμένη από νάρκες που είχαν τοποθετηθεί κατά μήκος των πρώην αμυντικών θέσεων, καθώς και από μη εκραγέντα πυρομαχικά. Όταν ο σκύλος εντοπίζει κάτι ύποπτο κατά την έρευνα, κουνά την ουρά του, κάθεται και παραμένει συγκεντρωμένος στο σημείο, δίνοντας το σχετικό σήμα στη χειρίστριά του.
Η διαδικασία των ερευνών και οι δυσκολίες στο πεδίο
Οι επιχειρήσεις εντοπισμού ακολουθούν αυστηρή διαδικασία, καθώς κάθε πρωί πριν από την έναρξη των ερευνών στα ναρκοπέδια, τα ζώα υποβάλλονται σε δοκιμασίες ανίχνευσης σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο. Σημαντική δυσκολία κατά τη διάρκεια των καθηκόντων αποτελούν οι υψηλές θερμοκρασίες, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες, όταν ο υδράργυρος μπορεί να ξεπεράσει τους 40 βαθμούς Κελσίου. Η Μπαϊράμοβα είναι από τις λίγες γυναίκες που απασχολούνται στον τομέα αυτό, επιλέγοντας να συμμετάσχει ενεργά στην αποκατάσταση των περιοχών της πατρίδας της.
Στην προσπάθεια ενημέρωσης του πληθυσμού συμμετέχουν επίσης πολίτες που έχουν τραυματιστεί από εκρήξεις, όπως ο Ασίφ Αχμάντοφ, ο οποίος έχασε τον αδελφό του και το πόδι του σε ναρκοπέδιο το 2020. Πλέον, ο ίδιος προσφέρει εθελοντικά τις υπηρεσίες του στην ANAMA, συμμετέχοντας σε δράσεις ενημέρωσης κατοίκων και μαθητών για τους κινδύνους των εκρηκτικών μηχανισμών.
Ανοικοδόμηση και επιστροφή κατοίκων
Παράλληλα με τον καθαρισμό των εδαφών, σε περιοχές που έχουν κριθεί ασφαλείς βρίσκονται σε εξέλιξη εργασίες ανοικοδόμησης κατοικιών. Η δυνατότητα των κατοίκων να επιστρέφουν στις εστίες τους και να καλλιεργούν τη γη αποτελεί τη σημαντικότερη ανταμοιβή για τους ανθρώπους που συμμετέχουν στις επικίνδυνες επιχειρήσεις αποναρκοθέτησης.
