Οι ειδικές λωρίδες για αυτοκίνητα με δύο ή περισσότερους επιβαίνοντες λειτουργούν ήδη σε πρωτεύουσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως το Παρίσι, προσφέροντας σημαντικό πλεονέκτημα στις ώρες αιχμής. Το μοντέλο των carpool lanes βασίζεται στη λογική της μεταφοράς περισσότερων ανθρώπων με λιγότερα οχήματα, αντί για τη συνεχή αύξηση των αυτοκινήτων στους ίδιους δρόμους.
Στη γαλλική πρωτεύουσα, το σύστημα εφαρμόζεται από τις αρχές Μαρτίου 2025 στον περιφερειακό Boulevard Périphérique καθώς και σε τμήματα των αυτοκινητοδρόμων Α1 και Α13. Η αριστερή λωρίδα σε μεγάλο τμήμα του δρόμου δεσμεύεται τις εργάσιμες ημέρες και συγκεκριμένα τις ώρες αυξημένης κυκλοφοριακής πίεσης, ενώ τα Σαββατοκύριακα και τις αργίες το μέτρο απενεργοποιείται.
Πώς εφαρμόζεται το σύστημα ελέγχου
Όταν η λωρίδα συνεπιβατισμού είναι ενεργή, μπορούν να κινούνται σε αυτήν αυτοκίνητα με τουλάχιστον δύο επιβάτες, λεωφορεία, ταξί, οχήματα έκτακτης ανάγκης και άλλες προβλεπόμενες κατηγορίες. Σημειώνεται ότι η μετακίνηση με έναν μόνο επιβάτη δεν απαγορεύεται, απλώς δεν παρέχεται το πλεονέκτημα της χρήσης της συγκεκριμένης λωρίδας.
Οι έλεγχοι υποστηρίζονται από κάμερες και αυτοματοποιημένη τεχνολογία που αναγνωρίζουν την κατηγορία του οχήματος και βοηθούν στον εντοπισμό του αριθμού των επιβαινόντων. Σύμφωνα με τα στοιχεία, η παράνομη χρήση της λωρίδας επισύρει πρόστιμο 135 ευρώ, ενώ τα στοιχεία της πόλης του Παρισιού έδειξαν χαμηλότερο όγκο κυκλοφορίας και αυξημένες ταχύτητες στις ειδικές λωρίδες.
Η συζήτηση για την εφαρμογή στην Αθήνα
Το ζήτημα απασχολεί και την Ελλάδα, καθώς το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών έχει θέσει το κυκλοφοριακό της Αθήνας στο επίκεντρο των παρεμβάσεων για το 2026. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη ανακοίνωση που να επιβεβαιώνει την τελική απόφαση για την εφαρμογή carpool lanes στην ελληνική πρωτεύουσα.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, μια ενδεχόμενη εφαρμογή στην Αθήνα θα απαιτούσε προηγούμενη κυκλοφοριακή μελέτη, κατάλληλη ηλεκτρονική σήμανση και σύστημα ψηφιακής επιτήρησης. Ο στόχος του μοντέλου παραμένει η παροχή κινήτρων για τη μείωση του συνολικού αριθμού οχημάτων στους δρόμους και τη βελτίωση της μεταφορικής ικανότητας του υφιστάμενου οδικού δικτύου.
