Tech

Αυξάνονται τα διαστημικά σκουπίδια γύρω από τη Γη και ο κίνδυνος συγκρούσεων

Χιλιάδες ανενεργοί δορυφόροι και εκατομμύρια μικροσκοπικά θραύσματα κινούνται γύρω από τη Γη με τεράστιες ταχύτητες, αυξάνοντας τον κίνδυνο συγκρούσεων στο Διάστημα.

Αυξάνονται τα διαστημικά σκουπίδια γύρω από τη Γη και ο κίνδυνος συγκρούσεων
Φωτογραφία: U.S. Embassy The Hague / Public domain / Wikimedia Commons

Χιλιάδες ανενεργοί δορυφόροι, τμήματα πυραύλων και εκατομμύρια διαστημικά σκουπίδια κινούνται γύρω από τη Γη με ταχύτητες που μπορούν να ξεπεράσουν τα 25.000 χιλιόμετρα την ώρα. Η συσσώρευση αυτών των αντικειμένων εξελίσσεται σε μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τη διαστημική δραστηριότητα, καθώς ακόμη και μικρά θραύσματα μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές ζημιές σε ενεργούς δορυφόρους ή επανδρωμένα διαστημόπλοια.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) που επικαιροποιήθηκαν τον Νοέμβριο του 2026, περίπου 47.000 διαστημικά αντικείμενα παρακολουθούνται συστηματικά από επίγεια δίκτυα επιτήρησης. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι γύρω από τον πλανήτη βρίσκονται περίπου 68.450 αντικείμενα διαμέτρου άνω των 10 εκατοστών, 1,5 εκατομμύριο αντικείμενα μεγέθους από ένα έως δέκα εκατοστά, καθώς και περίπου 230 εκατομμύρια μικρότερα θραύσματα.

Το σύνδρομο Κέσλερ και οι κίνδυνοι

Ο μεγαλύτερος φόβος της επιστημονικής κοινότητας είναι η ενεργοποίηση του αποκαλούμενου συνδρόμου Κέσλερ, μιας αλυσιδωτής διαδικασίας όπου οι συγκρούσεις μεταξύ αντικειμένων δημιουργούν συνεχώς νέα θραύσματα. Η ετήσια έκθεση Space Environment Report 2026 της ESA έδειξε ότι τα μέτρα περιορισμού δεν επαρκούν, ενώ ο δείκτης μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας του διαστημικού περιβάλλοντος παρουσίασε σημαντική επιδείνωση.

Η ιστορία της εξερεύνησης καταγράφει ήδη επικίνδυνα περιστατικά, όπως η καταστροφή του παροπλισμένου μετεωρολογικού δορυφόρου Fengyun-1C το 2007 και η σύγκρουση του ενεργού αμερικανικού δορυφόρου Iridium 33 με τον ανενεργό ρωσικό Cosmos 2251 το 2009. Για την προστασία του, ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός (ISS) διαθέτει ειδική θωράκιση και πραγματοποιεί τακτικά ελιγμούς αποφυγής όταν αντικείμενα περνούν σε επικίνδυντη απόσταση.

Ζητήματα ασφάλειας και για τη Γη

Οι συνέπειες της συσσώρευσης αντικειμένων επεκτείνονται πέρα από το Διάστημα, αγγίζοντας και ζητήματα ασφάλειας στο έδαφος. Μελέτη που δημοσιεύθηκε τον Αύγουστο του 2026 στο επιστημονικό περιοδικό Space Policy εξέτασε τους κινδύνους από την επανείσοδο μεγάλων δορυφορικών συστοιχιών στην ατμόσφαιρα.

Οι ερευνητές διατύπωσαν εκτιμήσεις βάσει υποθετικών σεναρίων σχετικά με την πιθανότητα επιβίωσης θραυσμάτων κατά την επανείσοδο, υπογραμμίζοντας την ανάγκη συνολικής αξιολόγησης του κινδύνου. Παράλληλα, οι αρμόδιοι οργανισμοί συνεχίζουν να καταγράφουν και να παρακολουθούν την τροχιακή δραστηριότητα για την αποφυγή μελλοντικών ατυχημάτων.